ΟΝΝΕΔ:Το τέλος των ομάδων, το τέλος των "πασάδων" και η νίκη του φαβορί

του Στάθη Σταθόπουλου

Πολύ σπάνια οι εκλογικές αναμετρήσεις κρίνονται μέσα στην προεκλογική περίοδο, ειδικά όταν πρόκειται για εσωκομματικές εκλογές. Το χιλιοσυζητημένο παράδειγμα των γενικών εκλογών του 1992 στη Μεγάλη Βρετανία παραμένει σχεδόν η μόνη εξαίρεση του κανόνα, αλλά δεν είναι κατάλληλο για την περίσταση. Σε εσωτερικές εκλογές συνήθως η δυναμική υπέρ της μίας ή της άλλης πλευράς είναι δεδομένη πριν την προκήρυξή τους, ακόμα και όταν το είδος της ευνοεί την έκπληξη, όπως αυτό που καθιέρωσε εσχάτως η Νέα Δημοκρατία (εκλογή από δυσκολότερα ελέγξιμο οργανωτικά και σχεδόν απροσδιόριστο εκλογικό σώμα). Όσο ισχυρότερη είναι η δυναμική αυτή, τόσο δυσχερέστερη γίνεται η ανατροπή κατά τη διάρκεια της προεκλογικής περιόδου.

Αυτή ακριβώς η δυναμική προϋπήρχε της προκήρυξης των εκλογών ανάδειξης του νέου προέδρου της ΟΝΝΕΔ και ευνοούσε σημαντικά τον Ανδρέα Παπαμιμίκο έναντι των δύο (τότε) αντιπάλων του. Ο  νικητής δεν υπερείχε μόνο στα "τεκμήρια προτίμησης" που έδειχνε εδώ και χρόνια το πανίσχυρο και ομοιογενές σύστημα της ΔΑΠ/ΟΝΝΕΔ Θεσσαλονίκης και των μεγάλων μπλοκ Σχολών της Αθήνας (και όχι μόνο), όπου ήταν ηλίου φαεινότερο ότι θα την διατηρούσε σε βαθμό σχεδόν απόλυτο. Δεν ήταν απλά εκείνος που εγγυάτο καλύτερα την αλλαγή σε μία Οργάνωση που επί 6 χρόνια διοικείτο σαν κλειστή λέσχη από το ίδιο σύστημα στελεxών. Τα δεδομένα αυτά υπήρχαν από καιρό. Δεν επιτρεπόταν επί πολλά χρόνια, όμως, να καταγράφονται στις κάλπες, λόγω της ιδιότυπης αντίληψης για την εσωκομματική δημοκρατία που διέθεταν οι προηγούμενες ηγεσίες της ΟΝΝΕΔ, στην οποία συνέτρεχαν η διακοσμητική λογική των ομάδων με την ουσιαστική κυριαρχία των πασάδων. 

Ο Παπαμιμίκος ξεκινούσε ως το λογικό φαβορί,καθώς: 

-είχε μεγαλύτερη αναγνωρισιμότητα, κάτι που δημιουργούσε ασφαλές δίχτυ προστασίας από τον κίνδυνο που δημιουργούσε η απόφαση αρκετών στελεχών προσκείμενων στο νέο Πρόεδρο της ΝΔ να ενισχύσουν τον Χατζή ή όσων επέλεξαν όψιμα τη διαδικασία αυτή, ώστε να δώσουν κομματικά διαπιστευτήρια και να περάσουν το εσωκομματικό "ποτάμι" του Νοεμβρίου. Πάντα, όμως, ο παλίος και σταθερός πόλος είναι πιο ισχυρός από τον νέο και ετερόκλιτο.

-παρουσίαζε ομαλότερη συνδικαλιστική εξέλιξη σε βάθος χρόνου, καθώς είχε μέχρι σήμερα εξαντλήσει με φυσιολογικό τρόπο το σύνολο της ιεραρχίας της Οργάνωσης, Η υποψηφιότητά του φάνταζε απόλυτα λογική όταν "έφτασε η ώρα". Επιπλέον, το πέρασμά του από όλες τις βαθμίδες της ΟΝΝΕΔ εξασφάλιζε δίκτυο υποστηρικτών από όλο το ηλικιακό φάσμα της ΟΝΝΕΔ.

-διέθετε ισχυρότερο πολιτικό βεληνεκές.

Αυτά τα κατάλαβαν οι άλλοι δύο υποψήφιοι, και προσπάθησαν να τα πολεμήσουν καλλιεργώντας την εικόνα τους. Και τούτο διότι, η κρίσιμη μερίδα του κόσμου που δεν έπαιρνε αρχικά θέση θα έκρινε το νικητή με βάση την εικόνα του επικεφαλής, αλλά και του "κάδρου προσώπων διοίκησης" της Οργάνωσης. Η ίδια η διαδικασία εκλογής από τη βάση έβαζε ως κυρίαρχο το κριτήριο της έντονης προσωποποίησης, καθώς τα ιδεολογικά κριτήρια της ψήφου είχαν ήδη αρχίσει να ξεθωριάζουν από τα τέλη της δεκαετίας του ΄90,για να σαρωθούν πλήρως στα χρόνια του "τυφώνα Παπ". Ιδίως μάλιστα στα νέα μέλη της Οργάνωσης. 

Με την προεκλογική δυναμική να τον ευνοεί, δύσκολα ο Παπαμιμίκος θα έχανε τις εκλογές. Άρχισαν, όμως, να διαμορφώνονται κάποιες δευτερεύουσες και υπόγειες τάσεις, που το περιορισμένο ενδιαφέρον της κοινής γνώμης, αλλά και η μηδενική σχεδόν χρήση των κεντρικών ΜΜΕ στη διαδικασία αναγκαστικά και τεχνητά διόγκωσαν. Ενώ στην πραγματικότητα δεν μπορούσαν να οδηγήσουν σε ανατροπή,έπαιξαν το ρόλο της αυτοεκπληρούμενης προφητείας.Εδώ εντάσσονται οι φήμες για χρίσματα, νοθείες, κινδυνολογία για πτώση του online συστήματος και άλλους μύθους της μικρής πικρής μας ιστορίας.

Η στρατηγική Παπαμιμίκου να διατηρήσει ήπιους τόνους εκμηδένισε την επιρροή των φημών αυτών.Το νεανικό προφίλ του Αξιώτη και η εντύπωση ότι θα συνεισέφερε κάτι νέο προκάλεσαν τοι πρώτο σοβαρό λάθος του Χατζή.Η επιλογή όχι τόσο του ίδιου, όσο αρκετών ανθρώπων που τον υποστήριζαν να επενδύουν στην πόλωση, να επαναφέρουν σκληρά "δεξιά" συνθήματα και ανεφάρμοστα ιδεολογήματα (κρατισμός σε μια εποχή που η χώρα βρίσκεται σε άθλια οικονομική κατάσταση, αναγγελία ουτοπικών πρωτοβουλιών για θέματα δημόσιας τάξης κλπ) αντί να πολεμούν το βασικό μειονέκτημα που είχε η πλευρά Χατζή (οργανωτική υπεροχή Παπαμιμίκου), τον οδηγούσε με μαθηματική ακρίβεια να απευθύνεται κάθε μέρα σε όλο και πιο περιορισμένο ακροατήριο. Από κάποιο σημείο και μετά ο ενδιάμεσος κόσμος απομακρυνόταν, συμμαχώντας είτε με τον Παπαμιμίκο, είτε με τον Αξιώτη και εκμηδένιζε έτσι κάθε πιθανότητα επικράτησης. 

Τρεις μέρες πριν τις εκλογές συνέβη κι άλλο λάθος: με άτσαλους χειρισμούς που μάλλον ενορχήστρωναν πρόσωπα του "κύκλου των πασάδων" και στη συνέχεια μάλλον αποδέχτηκε ο ίδιος, αποσύρθηκε η υποψηφιότητα Αξιώτη. Σε μια ανοιχτή διαδικασία επιχειρήθηκε η εξέλιξη που θα ανέτρεπε τη λογική να έρθει άνωθεν.Άνθρωποι που είχαν ανακοινώσει τη στήριξή τους σε έναν υποψήφιο, ξαφνικά ελάχιστες ώρες πριν ανοίξουν οι κάλπες ανακοίνωναν ότι μετακινούνταν σε υποψήφιο που επί 3 μήνες... δεν αποδέχονταν. Η εξέλιξη αυτή, χωρίς να καταπολεμά την οργανωτική υστέρηση, δημιούργησε μια εικόνα στημένου παιχνιδιού, κάτι που εκνευρίζει ακόμα περισσότερο τα ανοιχτά εκλογικά σώματα των καιρών μας που έχουν ήδη μια διαμορφωμένη τάση. Δεν παρουσιάστηκε καμία πειστική αιτιολογία γι΄αυτό που συνέβη.Εκεί, νομίζω, ήταν η στιγμή "0" της διαδικασίας. Όχι μόνο δεν είχε ανατραπεί το προβάδισμα Παπαμιμίκου, αλλά το μειονέκτημα που υπήρχε πήγε να θεραπευτεί με κάτι που άνοιγε, σίγουρα μια χαραμάδα στην περιχαράκωση, αλλά δεν πολεμούσε το πρόβλημα.Με την στρατηγική της τεχνητής συγκόλλησης δύο συστημάτων που είχαν αναφορά στο σύστημα ανθρώπων που διοικούσε την ΟΝΝΕΔ έξι χρόνια και με δυνατότητα του Παπαμιμίκου να καταγράψει λόγω της ανοιχτής διαδικασίας την υπεροχή που όλος ο κόσμος ήξερε ότι επί χρόνια το παιχνίδι τελείωνε.

Έχω την αίσθηση, λοιπόν, ότι το παιχνίδι της διαδοχής Παπανικολάου είχε από την αρχή σίγουρο "νικητή" και σίγουρο "ηττημένο". Όσα δευτερεόντα γεγονότα συνέβησαν κατά την προεκλογική περίοδο απλά δεν ήταν αρκετά να θεραπεύσουν το πρόβλημα. Το τελικό αποτέλεσμα οδήγησε αναπότρεπτα στην ήττα ένα σύστημα που ήταν ήδη φθαρμένο, λόγω των πολλών ομάδων, των λίγων πασάδων και της ανύπαρκτης συνοχής. Και, φυσικά, λόγω της έκπληξης που δεν ήρθε.