Πέθανε χθες ο συγγραφέας Μάρκος Δραγούμης, 85 ετών.

Ο Μάρκος Δραγούμης, γεννημένος στην Αθήνα (1926) υπήρξε φιλελεύθερος αρθρογράφος και συγγραφέας. Σπούδασε Ιατρική και σύντομα ως φοιτητής εντάχθηκε στο αριστερό κίνημα. Για το λόγο αυτό εξορίσθηκε για δύο χρόνια στον Άγιο Ευστράτιο. Εκλέχθηκε βουλευτής με την Ενιαία Δημοκρατική Αριστερά το 1958, όταν εκείνη αναδείχθηκε αξιωματική αντιπολίτευση. Παραιτήθηκε ,όμως, αμέσως υπέρ του πρώτου επιλαχόντα Σταμάτη Μερκούρη –πατέρα της Μελίνας Μερκούρη- προκειμένου να παύσει η δίωξη του τελευταίου. Υπήρξε ιδιαίτερα ενεργός στο ειρηνιστικό κίνημα και το κίνημα για τη χειραφέτηση, εργαζόμενος παράλληλα στις εφημερίδες «Δημοκρατική Αλλαγή» και «Αυγή».

Το 1966 μεταβαίνει στην Αγγλία για να εκπονήσει τη διατριβή του σχετικά με το βρετανικό σύστημα υγείας. Διακόπτει την έρευνά του, προκειμένου να αφοσιωθεί στον αντιδικτατορικό αγώνα μέσω του ΠΑΜ και της Αντιδικτατορικής Επιτροπής Ελλήνων Λονδίνου.

Το 1970 συνταράσσεται από τα γεγονότα της Πολωνίας, όπου η εργατική κίνηση για τον εκδημοκρατισμό πνίγεται στο αίμα από το κομμουνιστικό καθεστώς. Έκτοτε, αλλάζει στάση: στρέφεται οριστικά προς το φιλελευθερισμό και ασκεί έντονη κριτική προς το σοσιαλισμό. Υπερασπίζεται τα ατομικά δικαιώματα, την οικονομία της ελεύθερης αγοράς και την ανοιχτή κοινωνία.

Διευθύνει τα γραφεία τύπου διαφόρων ελληνικών πρεσβειών –στην Πολωνία, τη Μεγάλη Βρετανία και αλλού-  και αργότερα (στις αρχές της δεκαετίας του ’90) την ελληνική μεταφραστική υπηρεσία στην ΕΟΚ. Διετέλεσε επί σειρά ετών συνεργάτης του «Οικονομικού Ταχυδρόμου» και στη συνέχεια αρθρογραφούσε στη σημαντικότερη αγγλόφωνη ελληνική εφημερίδα, την “Athens Daily News”, έως πολύ πρόσφατα.

Το 1991 εκδίδει το βιβλίο «Πορεία προς το Φιλελευθερισμό» (η 1^η έκδοση εδώ). Αποτελεί μια μακρά αναδρομή στην εξέλιξη του φιλελευθερισμού και το magnus opus του Δραγούμη. Αναλύει τις γενεσιουργές συνθήκες και ιδέες της θεωρίας, παρακολουθεί την εξέλιξή των ειδικότερων ρευμάτων και την πρακτική εφαρμογή τους. Με απλό λόγο, βαθύτατο σεβασμό στο αντικείμενο, αλλά και κριτική διάθεση, ο συγγραφέας καλύπτει σχεδόν ολόκληρο το φάσμα. Εξαιρετικά ενδιαφέρουσα είναι η κριτική που ασκεί στο Χάγιεκ κυρίως για ζητήματα που αναφέρονται στον άξονα ελευθερίας-ορθολογισμού-παράδοσης. Εντυπωσιακό, επίσης, το γεγονός πως ήδη από το 1991, προβλέπει σε μια αποστροφή του, την εξέλιξη της Κοινωνίας της Πληροφορίας. Αναφέρεται και στη δυσχερή προσπάθεια για την προώθηση των φιλελευθέρων ιδεών στην Ελλάδα κατά τη δεκαετία του ’80 από πολιτικά πρόσωπα (π.χ. Ανδριανόπουλος, Μάνος, Μητσοτάκης, Παλαιοκρασσάς, Σαμαράς ) και εντός πολιτικών οργανισμών (Νέα Δημοκρατία και ΟΝΝΕΔ ).

Η «Πορεία προς το Φιλελευθερισμό» αποτελεί έργο-σταθμό στην ελληνική φιλελεύθερη σκέψη και τη –φτωχή, είναι η αλήθεια- αντίστοιχη βιβλιοπαραγωγή. Γι’ αυτό και συχνά προτείνεται ως το εισαγωγικό βιβλίο για όποιον επιθυμεί να έρθει σε επαφή με τις φιλελεύθερες ιδέες. Το βιβλίο θα ανακαλυφθεί ξανά και θα έχει μια δεύτερη «καριέρα», από το 2008  και θα αναδημοσιευθεί με άδεια του συγγραφέα από το e-rooster.gr .Γίνεται ενθουσιωδώς δεκτό από τη νεότερη γενιά αναγνωστών. Με πρωτοβουλία του Κέντρου Φιλελεύθερων Μελετών, το έργο επανεκδίδεται  από τις εκδόσεις Παπαζήση.

Ο Μάρκος Δραγούμης, στην δεύτερη έκδοση (2010), προσθέτει ένα επίμετρο όπου εκτίθεται «η μετά την κατάρρευση του "υπάρξαντος" σοσιαλισμού περίοδος και η επικράτηση των φιλελεύθερων ιδεών και πρακτικών σε όλο το δυτικό και σε μεγάλο μέρος του υπόλοιπου κόσμου, στη διάρκεια της τελευταίας εικοσαετίας. Ιδιαίτερη βαρύτητα δίνεται στην πρόσφατη (2008-2010) παγκόσμια και ειρηνική οικονομική κρίση, και υποστηρίζεται τεκμηριωμένα ότι πρόκειται για κρίση του συγκεντρωτικού κράτους και όχι της ελεύθερης αγοράς.»

Αξίζει να σημειωθεί πως το βιβλίο διέπεται από άδεια Creative Commons που επιτρέπει την ελεύθερη αναπαραγωγή του –ολόκληρου ή μέρους-  εφόσον αυτή γίνει χωρίς αλλαγές και με αναφορά πηγής. Με αυτή του την επιλογή, λίγο πριν πεθάνει, ο συγγραφέας επιβεβαιώνει στην πράξη την πολιτική του τοποθέτηση. Απεβίωσε στις 2/7/2011.